Sənaye dizaynı üçün harada oxumaq olar?

Beş ildir UI/UX ilə işləyirəm və fiziki məhsula keçmək istəyirəm: məişət əşyaları, işıq cihazları. Azərbaycanda sənaye dizaynı üzrə ciddi təhsil varmı, yoxsa xaricə baxmaq lazımdır? Kurslar, kitablar, magistratura: hansı yolla getmisiniz və ya gedərdiniz?

Mən qablaşdırmaya Rəssamlıq Akademiyasının dizayn ixtisasından gəlmişəm. Mənim oxuduğum illərdə forma və kompozisiya bazası güclü idi, amma istehsal texnologiyası və materiallar az keçilirdi, bunları sonra işdə öyrəndim.

Memarlıq və İnşaat Universitetində də dizayn ixtisası var, amma bildiyimə görə daha çox interyer və mühit dizaynına yönəlib. Məhsul dizaynı üçün ən yaxın ciddi variant, məncə, Türkiyədir: ODTÜ, İTÜ, Mimar Sinan.

Rauf, Türkiyədə magistraturaya dizayn bakalavrı olmadan qəbul olurmu? Mənim diplomum informatika üzrədir.

Murad, bir tanışım informatikadan sonra ODTÜ-də magistraturaya qəbul oldu, amma portfel istədilər: əl eskizləri və bir-iki məhsul layihəsi. Hər proqramın öz şərtləri var və ildən ilə dəyişir, ona görə birbaşa universitetlə dəqiqləşdirin.

Portfel üçün əl eskizindən başlamağı məsləhət görürəm. Koos Eissen və Roselien Steur-un məhsul dizaynerləri üçün eskiz kitabı var, mən onu illüstrasiya üçün oxumuşdum, perspektiv və kölgə bölmələri çox yaxşıdır.

Bir tələbəm Milana getdi, Politecnico-da oxudu. Bahalıdır, amma istehsalçılarla real layihələr edirlər və məzunların çoxu oradan təcrübəyə düşür. Büdcəni əvvəlcədən hesablamaq lazımdır.

Aysel xanım, bəs Azərbaycanda bu ixtisasla iş tapmaq realdırmı? Burada fiziki məhsul istehsal edən şirkət az görünür.

Açığını desəm, azdır: mebel, işıq, qablaşdırma, bir də kiçik brendlər. Amma xarici studiyalarla uzaqdan işləmək mümkündür və UI/UX təcrübəniz burada üstünlükdür, ağıllı cihazın interfeysini və formasını birlikdə düşünən adam azdır.

Məhsulunu çəkdiyim yerli brendlərdən bir neçəsi dizayneri xaricdə tapır, çünki burada axtaranda tapa bilmirlər. Yəni tələb var, sadəcə görünmür.

Magistraturaya pul qoymazdan əvvəl onlayn kurslarla başlamağı məsləhət görərdim. Üç-dörd ay eskiz və 3D modelləşdirmə ilə məşğul olun, xoşunuza gəlsə, sonra böyük qərar verin.

3D üçün Fusion 360 və ya Rhino ilə başlayın, sənaye dizaynında ən çox bu ikisi işlədilir. Mən Blender-dən gəlmişəm və ilk aylar parametrik modelləşdirmə mənə çox çətin gəldi.

Bir də prototip: Bakıda 3D çap edən kiçik emalatxanalar var, kiçik bir hissəni 20-50 AZN-ə çap etdirmək olur. Əldə tutmadığınız məhsulu dizayn etmək çətindir.

Kitab siyahısına Don Norman-ın «The Design of Everyday Things» kitabını əlavə edim. UI/UX-dan gələn üçün körpü kimidir, misalların çoxu elə fiziki əşyalardır.

Dieter Rams haqqında da oxuyun, Braun üçün etdiyi işlərə baxın. Brend dizayneri kimi mənim üçün forma ilə brendin necə bağlandığını ən aydın göstərən məktəb odur.

Sağ olun, plan belə oldu: üç ay eskiz kitabı ilə əl eskizi, paralel Fusion 360, bir-iki kiçik məhsulu 3D çapda sınamaq. Yazda portfellə Türkiyə magistraturalarına sənəd verməyi düşünürəm, Milanı büdcəyə görə sonraya saxlayıram.